Bu sorunun kısa cevabı şudur: yaklaşık 500 ile 650 kelime arası. Goethe-Institut’un Start Deutsch 1 sınavı için yayımladığı resmî kelime listesi yaklaşık 650 madde içerir. Avrupa Ortak Dil Çerçevesi’nin (CEFR) A1 tanımı da benzer bir aralığa denk gelir.
Bu sayı çoğu insanı şaşırtır, çünkü beklenenden çok düşüktür. Bir dilde “başlangıç seviyesi” denince akla binlerce kelime gelir. Oysa A1’in amacı geniş bir kelime dağarcığı değildir; kendini tanıtabilmek, günlük basit ihtiyaçları söyleyebilmek ve karşılık verebilmektir. Bunun için altı yüz kelime fazlasıyla yeter.
Neden bu kadar az?
Çünkü A1’de kelime sayısı değil, kelimelerin hangi kelimeler olduğu önemlidir. Almancada en sık kullanılan 500 kelime, günlük konuşmanın büyük bölümünü kaplar. “sein, haben, gehen, machen, können, wollen” gibi bir avuç fiil, sıradan bir sohbetin belkemiğidir.
Buna karşılık rastgele seçilmiş 5.000 kelime bilen biri, bu temel fiilleri çekemiyorsa tek bir cümle kuramaz. Dil öğrenmede en pahalı hata budur: çok kelime, az kullanım.
A1 kelime listesi neleri kapsar
Goethe’nin listesine bakıldığında kelimelerin belirli hayat alanlarına göre kümelendiği görülür. Kabaca şu başlıklardır:
Kişisel bilgiler — isim, yaş, ülke, meslek, aile üyeleri. Sınavda ve gerçek hayatta ilk konuşulan şey budur.
Sayılar, saat, tarih — Almancada sayılar düzenlidir ve bir kez öğrenilince istisnası azdır. Saat söyleme kalıbı (halb, viertel) ayrıca çalışılmalıdır çünkü Türkçedeki mantıktan farklıdır.
Ev ve eşyalar — oda adları, mobilya, mutfak. Bu grubun ezberi kolaydır çünkü çoğu somut nesnedir.
Yiyecek, alışveriş, para — fiyat sorma, miktar belirtme, ödeme. Almanya’ya taşınan biri için ilk haftanın kelimeleri.
Yol tarifi ve ulaşım — sağ, sol, düz, durak, bilet. Bunlar olmadan şehirde tek başına hareket edilemez.
Günlük fiiller — kalkmak, yemek, çalışmak, uyumak. Az sayıdadır ama en çok kullanılanlardır.
Kelimeyi artikelsiz öğrenmeyin
A1’de yapılan ve sonradan çok pahalıya patlayan tek hata var: ismi artikelsiz ezberlemek. “Tisch = masa” diye öğrenen biri, altı ay sonra hâl eklerine geldiğinde durur, çünkü Almancada hâl ismin kendisinde değil artikelde değişir: *der Tisch → den Tisch → dem Tisch.*
Yani cinsiyeti bilmeden hâli kuramazsınız. Bunu ilk günden yaparsanız hiçbir ek maliyeti olmaz; sonradan yaparsanız bin ismi yeniden öğrenmeniz gerekir. Kural basit: her ismi artikeliyle birlikte yazın ve artikeliyle birlikte tekrar edin.
Artikelleri tahmin etmeye yarayan kullanışlı son ek kuralları da vardır; bunları der, die, das rehberinde ayrıntısıyla yazdık.
Kaç ayda öğrenilir?
Goethe-Institut, A1 için yaklaşık 80 ile 200 ders saati arasında bir aralık verir. Bu aralığın geniş olması tesadüf değil: kişinin daha önce yabancı dil öğrenip öğrenmediğine, anadiline ve haftada kaç saat çalıştığına göre gerçekten değişir.
Pratik bir hesap: günde 30 dakika düzenli çalışan biri için üç ile beş ay gerçekçidir. Günde iki saat ayırabilen biri için altı sekiz hafta. Buradaki belirleyici kelime “düzenli”: haftada bir gün üç saat çalışmak, her gün yarım saat çalışmanın çok gerisinde kalır, çünkü kelime hafızası tekrarla değil aralıklı tekrarla çalışır.
Günde kaç yeni kelime?
Günde 8–10 yeni kelime çoğu insan için sürdürülebilir üst sınırdır. Bu hızla 650 kelimeye yaklaşık on haftada ulaşılır — ve bu, kelimeleri unutmadan ulaşmak demektir.
Günde 40 kelime ezberlemeye çalışmak ilk hafta işe yarar gibi görünür, üçüncü haftada çöker. Sebebi irade değil, unutma eğrisidir: yeni öğrenilen bir kelime tekrar edilmezse birkaç gün içinde büyük ölçüde silinir. Bu yüzden her gün yeni kelime + eski kelimelerin tekrarı birlikte yapılmalıdır.
LexUnio’nun kelime kartları tam olarak bunun için aralıklı tekrar kullanır: bildiğiniz kelimeyi seyrek, zorlandığınızı sık gösterir. Böylece günde on beş dakika, elli kelimeyi tekrar etmeye yeter.
Kelime bilmek yetmez
Son ve en önemli nokta: A1’i geçmek kelime saymakla olmaz. Sınavda ve hayatta ölçülen şey, o kelimelerle cümle kurabilmenizdir. Beş yüz kelimeyi tanıyan ama hiç konuşmamış biri A1 değildir; üç yüz kelimeyle kendini tanıtabilen biri A1’dir.
Bu yüzden her yeni kelimeyi tek başına değil, bir cümle içinde öğrenin. “trinken” yerine “Ich trinke Wasser” ezberleyin. Aynı emeğe hem kelimeyi hem çekimi hem cümle yapısını almış olursunuz.
Nereden başlamalı
Almancaya sıfırdan başlıyorsanız doğrudan A1’den başlayın. Daha önce bir miktar Almanca gördüyseniz, önce nerede olduğunuzu ölçün: ücretsiz Almanca seviye testi otuz soruda CEFR karşılığınızı verir ve hesap gerektirmez.
Sonrasında Almanca A1 sayfasında bu seviyede tam olarak nelerin öğrenildiğini ders ders görebilir, oradan devam edebilirsiniz. Sınav hedefiniz varsa Goethe A1 hazırlık sayfası hangi becerinin nasıl ölçüldüğünü anlatır.