Mənzil axtarmaq və kirayələmək

Aysel: Salam, xoş gəlmişsiniz LexUnio podkastına! Mən Aysel.

Elvin: Mən də Elvən, sizə bu gün "Mənzil axtarmaq və kirayələmək" mövzusunu təqdim edirik.

Aysel: Bölməmizin birinci hissəsi "Mənzil axtarışı və elanlar" olacaq. Gəlin, gündəlik həyatda bu mövzunu necə müzakirə etdiyimizi dinləyək.

Elvin: Mənzil axtarmağa başladığımda ilk işim internetdə elan saytlarını yoxlamaqdır. Sən necə edirsən, Aysel?

Aysel: Mən də eyni şey edirəm. Məsələn, "Tap.az" və "Bazar.az" kimi saytlar mənim üçün ən çox istifadə etdiyim platformalardır. Orada müxtəlif bölgələrdəki elanları filtr edə bilirəm.

Elvin: Filtrləmək çox vacibdir. Hansı parametrləri seçirsən?

Aysel: Mən əsasən qiymət aralığını, otaq sayını və yerləşmə yerini seçirəm. Bəzən də evin vəziyyətini – yenilənmiş, təmirli, ya da köhnə – qeyd edirəm.

Elvin: Mən də eyni parametrləri istifadə edirəm, amma əlavə olaraq "nəqliyyat əlaqələri"ni də nəzərə alıram. İş yerimə yaxın metro stansiyasının olduğu evlər mənim üçün daha əlverişlidir.

Aysel: Doğrudur, nəqliyyat rahatlığı çox önəmlidir. Bəzən elanlarda "yaxınlıqda məktəb, market, park" kimi məlumatlar da olur. Bu cür detallar evin gündəlik istifadəsini asanlaşdırır.

Elvin: Bəzən elanlar çox qısa olur və lazımi məlumatlar çatmır. Belə hallarda mən satıcıya və ya kirayə verənə birbaşa mesaj göndərirəm.

Aysel: Mən də eyni üsulu istifadə edirəm. Mesajda ilk öncə özüm haqqında qısa məlumat verib, maraqlandığım evin detalları haqqında soruşuram. Məsələn, "Bu evdə su və qaz daxil edilibmi?" kimi suallar.

Elvin: Bəzən də fotoşəkillərə baxmaq kifayət etmir. Otaqların ölçüləri, məkanın işıqlandırması, səs izolyasiyası kimi şeylər yalnız fotoşəkildən tam aydın olmur.

Aysel: Mən də buna diqqət edirəm. Bəzən elanlarda "ölçülər qeyd olunmayıb" deyə bir şey görürəm və bu halda əlavə məlumat tələb edirəm. "Otaqların kvadrat metri nə qədərdir?" sualını soruşuram.

Elvin: Əgər elan çox detallı isə, bəzən bizə əlavə olaraq "evin enerji sinifi" və "isinma sistemi" haqqında məlumat verilir. Bu da xərcləri planlaşdırmaq üçün vacibdir.

Aysel: Bəli, enerji sinifi evin aylıq xərclərinə birbaşa təsir edir. Xüsusilə qış aylarında istilik xərcləri artır. Bu səbəbdən, "A+" sinifli evlər daha çox axtarılır.

Elvin: Mən də bir dəfə "A++" sinifli bir ev tapdım, amma qiyməti bir az yüksək idi. Belə hallarda büdcəni yenidən gözdən keçirmək lazım olur.

Aysel: Büdcə planlaması vacibdir. Mən özüm üçün aylıq 400 manat limit qoyuram. Əgər kirayə bu məbləği keçərsə, başqa variantlar axtarıram.

Elvin: Bəzən kirayə verənlərlə razılaşmaq mümkündür. Məsələn, bir ay pulsuz kirayə və ya depozit məbləğinin azaldılması kimi şərtlər danışa bilərik.

Aysel: Doğrudur, amma bu cür razılaşmalar üçün əvvəlcədən yaxşı bir ünsiyyət qurmaq lazımdır. İlk görüşdə nəzakətli və aydın olmaq vacibdir.

Elvin: İlk görüşdə nələrə diqqət etməliyik?

Aysel: Mənzilə gəldikdə, qapının vəziyyətini, pəncərələrin izolyasiyasını, suyun təzyiqini və istilik sisteminin işlək olduğunu yoxlayıram. Həm də qonşuluğu hiss etmək üçün bir az səssizliyi dinləmək faydalıdır.

Elvin: Mən də eyni şeyi edərəm. Bəzən evin girişindəki təhlükəsizlik sistemini, alarmı və ya kamera mövcudluğunu soruşmaq lazımdır.

Aysel: Bəzən evdə internet provayderlərinin mövcudluğu da vacib olur. Mən özüm iş üçün stabil internetə ehtiyac duyuram, ona görə "Fiber optic" bağlantısı olub-olmamasını soruşuram.

Elvin: Mən də eyni sualı verərəm. Bəzi evlərdə yalnız ADSL var, amma bu, sürət baxımından kifayət etmir.

Aysel: Digər bir önəmli məqam isə evin təmir vəziyyətidir. Bəzən kirayə verən yeni təmir etmiş kimi göstərir, amma əslində köhnə qalıb.

Elvin: Bu halda, təmir işlərinin kim tərəfindən və hansı şərtlərlə ediləcəyini dəqiqləşdirmək lazımdır. Bəzən kirayə verən təmir işlərini öz üzərinə götürür, bəzən isə kirayəçi.

Aysel: Mən bir dəfə "kirayəçi təmir edir" şərti ilə razılaşdım, amma bu, əlavə xərclərə səbəb oldu. Buna görə əvvəlcədən bu mövzunu aydınlaşdırmaq vacibdir.

Elvin: Bəzən evdəki mebel və texnikaların vəziyyəti də önəmlidir. Soyuducu, paltaryuyan, mikroavtomatik kimi cihazların işlək olub-olmamasını soruşmaq lazımdır.

Aysel: Mən də eyni şeyi edirəm. Bəzən elanlarda "tam təchiz olunmuş" deyilir, amma əslində bir neçə cihaz çatışmır. Bu halda, hansı cihazların daxil olduğunu dəqiq soruşmaq faydalıdır.

Elvin: Bəzən evin "ev heyvanları"na icazəsi olub-olmaması da önəmlidir. Mən bir it sahibiyəm, ona görə evdə it saxlamaq icazəsi olub-olmamasını soruşuram.

Aysel: Mən də evdə bitki baxıram, bəzən ev sahibləri siçan kimi kiçik heyvanlara icazə vermir. Bu cür məhdudiyyətləri əvvəlcədən bilmək gərginliyi azaldır.

Elvin: Elə isə, axtarış zamanı bütün bu sualları bir siyahıya yığmaq məsləhət görülür. Beləliklə, elanları qiymətləndirərkən unudulmaz suallar olmaz.

Aysel: Tam razıyam. Mən özüm üçün "Qısa sorğu forması" hazırlamışam: qiymət, otaq sayı, ölçü, enerji sinifi, internet, mebel, heyvan icazəsi, təmir şərtləri, depozit.

Elvin: Bu, çox faydalı bir metod. Həm də hər bir elan üçün bu formu doldurmaq, müqayisə etməyi asanlaşdırır.

Aysel: Bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, elanları oxuyarkən həmişə "tələsik qərar verməmək" vacibdir. Bir neçə gün düşünmək, başqa variantları da araşdırmaq daha doğru nəticə verir.

Elvin: Bəli, tələsik qərarlar sonradan peşmançılığa səbəb ola bilər. Xüsusilə kirayə müqaviləsi imzaladıqdan sonra dəyişiklik etmək çətindir.

Aysel: Müqavilə imzalayarkən də diqqətli olmaq lazımdır. Müqavilədə bütün şərtlər, kirayə müddəti, ödəniş tarixləri və qaydalar aydın şəkildə yazılmalıdır.

Elvin: Mən bir dəfə müqavilədə "evin təmiri üçün 1 ay öncədən xəbər vermək" şərtini görmüşəm. Bu kimi detallar da gələcəkdə problem yaşanmamasını təmin edir.

Aysel: Nəticədə, mənzil axtarışı bir prosesdir, amma düzgün planlama və suallar vasitəsilə rahatlıqla həyata keçirilə bilər.

Elvin: Ümid edirəm, dinləyicilərimiz bu bölmədən faydalı məsləhətlər alıblar. Növbəti hissədə "Mənzil seçimi və danışıqlar" mövzusunu davam etdirəcəyik.

Aysel: İzlədiyiniz üçün təşəkkür edirik. Gələn bölümdə görüşənədək, sağ olun!

Aysel: Elvin, indi mənzili görmək üçün ev sahibinin evə dəvət etdiyi anı təsvir edək. İlk addım nə olur, necə salamlaşırıq?

Elvin: Əvvəlcə qapını açanda “Salam, mən Elvin. Sizi burada görmək xoşdur” deyirik, sonra ev sahibinin adını soruşuruq, “Sizin adınız nədir?” deyə. Bu, münasibəti yumşaq başlayır.

Aysel: Doğrudur, adını öyrənmək həm rəsmi, həm də dostcasına bir addımdır. Sonra evə daxil olanda, “Mənzilin əsas xüsusiyyətlərini izah edə bilərsinizmi?” deyə soruşmaq vacibdir.

Elvin: Bəli, və eyni zamanda “Bu otaqların ölçüləri nə qədərdir?” və “Hansı təmir işləri artıq aparılıb?” kimi konkret suallar veririk. Bu, məkanın ölçüsü və vəziyyəti haqqında dəqiq məlumat almağa kömək edir.

Aysel: Mənzilin işıqlandırması da önəmlidir. “Bu otaqlarda təbii işıq çox gəlirmi?” deyə soruşmaqla, günəş işığının miqdarını öyrənirik. Həm də “Pəncərələr hansı istiqamətdədir?” əlavə etmək faydalıdır.

Elvin: Enerji xərcləri də maraqlıdır. “İstilik və su üçün aylıq orta hesabla nə qədər ödəyir?” deyərək, aylıq xərcləri dəqiq bilirik. Bu, büdcəmizi planlaşdırmaq üçün vacibdir.

Aysel: Bina ilə bağlı suallar da qaçırılmamalıdır. “Bina yaşı neçədir?” və “Bina idarəsi hansı xidmətləri təklif edir?” soruşmaqla, binanın ümumi vəziyyətini və əlavə xidmətləri öyrənirik.

Elvin: Həmçinin, “Mülkiyyət haqqı və ya idarə haqqı nə qədərdir?” sualı da vacibdir. Bu, aylıq ödənişlərə əlavə bir xərclə bağlıdır.

Aysel: Təhlükəsizlik məsələlərinə də toxunmaq lazımdır. “Bina təhlükəsizlik sistemləri varmı? Hər hansı bir giriş nəzarət sistemi?” deyərək, məkanın təhlükəsizliyini yoxlayırıq.

Elvin: Mənzilin yerləşdiyi məhəllə haqqında da soruşmaq yaxşıdır. “Ətrafda market, məktəb, xəstəxana var mı?” və “İctimai nəqliyyat dayanacaqları nə qədər yaxın?” deyə soruşmaqla, gündəlik ehtiyacların asanlıqla qarşılanıb-qarşılanmadığını görürük.

Aysel: Yaxşı, bəzən evdəki texniki avadanlıqları da yoxlamaq lazım olur. “Mətbəxdə qaz, su və elektrik quraşdırmaları necədir?” və “İstilik sistemi hansı növdür?” sualları ilə texniki vəziyyəti yoxlayırıq.

Elvin: Və əlbəttə, “Mətbəxdə soyuducu, soba, yuyucu maşın var mı?” soruşmaqla, avadanlıqların mövcudluğunu və vəziyyətini öyrənirik. Bu, əlavə xərcləri azalda bilər.

Aysel: Mənzilin təmizliyi də vacibdir. “Bu otaqları son dəfə nə zaman təmizlədiniz?” və “Mətbəx və vanna otağının vəziyyəti necədir?” soruşmaqla, təmir və təmizliyin səviyyəsini qiymətləndiririk.

Elvin: Bəzən ev sahibinin razılaşma şərtləri də önəmlidir. “Kirayə müqaviləsi neçə ay müddətindədir?” və “İlk depozit və aylıq kirayə məbləği nə qədərdir?” soruşmaqla, maliyyə şərtlərini aydınlaşdırırıq.

Aysel: Mənzilin şərtləri haqqında daha dəqiq məlumat almaq üçün “İcarə müddəti uzadıla bilərmi?” və “Kira artımı necə müəyyən edilir?” suallarını da əlavə edirik.

Elvin: Həmçinin, “Mənzilin içində heyvan saxlanıla bilərmi?” və “Siqaret çəkmək icazəlidirmi?” kimi gündəlik həyat tərzinə təsir edən suallar da soruşulur.

Aysel: Bəzi ev sahibləri dəstək xidmətləri təklif edir. “Bina idarəsi təmir və ya texniki problemlərdə kömək edir?” soruşmaqla, problemlərin necə həll olunacağını bilirik.

Elvin: Mənzilə baxarkən, “Mətbəxdə və vanna otağında pəncərə var mı?” soruşmaq, havalandırma və təbii işıq üçün vacibdir. Həm də “Balcony və ya teras varmı?” əlavə sualını unutmayaq.

Aysel: Əgər mənzil ikinci mərtəbədədirsə, “Lift varmı?” soruşmaq lazımdır, xüsusən ağır əşyalar daşıyarkən.

Elvin: Bəzən məkanın səs izolyasiyası da önəmlidir. “Kənardan gələn səs səviyyəsi necədir?” soruşmaqla, sükunət və rahatlıq şərtlərini öyrənirik.

Aysel: Mənzilin rəngi və dekorasiyası haqqında da suallar veririk. “Divarların rəngi nədir? Hər hansı bir boya və ya kağız var mı?” deyərək, öz zövqümüzə uyğun dəyişiklikləri planlaya bilərik.

Elvin: Bütün bu sualların cavablarını dinləyərkən, qeydlər aparmaq vacibdir. “Mən bu məlumatları not alıram, sonra müqayisə edəcəyəm” deyərək, özümüzü təşkil edirik.

Aysel: Nəhayət, ev sahibinə “Mən bu mənzili düşündüyüm üçün təşəkkür edirəm, bir neçə gün düşünmək istəyirəm” demək, düşünmək üçün vaxt istəmək və eyni zamanda marağımızı göstərmək üçün yaxşıdır.

Elvin: Və “Əgər əlavə suallarım olarsa, necə əlaqə saxlaya bilərəm?” soruşmaqla, əlaqə vasitələrini dəqiq bilirik. Bu, sonradan əlavə məlumat almağa kömək edəcək.

Aysel: Qısa bir xülasə edək: ölçülər, təmir, xərclər, təhlükəsizlik, məhəllə, avadanlıqlar, təmizləmə, şərtlər, heyvan, siqaret, dəstək, lift, səs izolyasiyası və dekorasiya – bütün bu mövzulara sual vermək lazımdır.

Elvin: Tamamilə razıyam. Bu suallar sayəsində, mənzil seçərkən daha məlumatlı qərar veririk və sonradan təəssüflənmirik.

Aysel: İndi isə, bu sualları real bir mənzil turunda necə tətbiq edəcəyimizə dair nümunə dialoq göstərəcəyik.

Elvin: Gəlin, mənzil sahibinin qapısını döyək və başlayaq.

Aysel: (Qapını döyür) Salam, mən Ayselim, Elvinlə birlikdə gəlmişik. Siz ev sahibisiniz?

Elvin: Salam, mən ev sahibiyəm, adım Rəhim. Gəlin, daxil olun.

Aysel: Çox sağ olun, Rəhim bəy. Mənzilin ölçüləri barədə məlumat verə bilərsinizmi?

Rəhim: Əlbəttə, bu otaq 20 kvadrat metr, yataq otağı 15 kvadrat metr, mətbəx 8 kvadrat metrdir.

Elvin: Təmir işləri necədir? Hər hansı bir yenilik edilibmi?

Rəhim: Bütün ev 2020-ci ildə tam təmir olunub, yeni döşəmələr və boya var.

Aysel: İşıqlandırma necə? Pəncərələr hansı istiqamətdədir?

Rəhim: Hər iki otaqda böyük pəncərə var, cənub tərəfdən işıq gəlir.

Elvin: İstilik və su xərcləri haqqında məlumat verə bilərsinizmi?

Rəhim: Aylıq orta hesabla 80 manat enerji, 30 manat su ödəyirik.

Aysel: Bina idarəsi hansı xidmətləri təklif edir?

Rəhim: Bina idarəsi təmizlik, təhlükəsizlik və lift xidmətləri təmin edir.

Elvin: Lift varmı?

Rəhim: Bəli, bina 4 mərtəbəli, lift var.

Aysel: Evdə hansı avadanlıqlar mövcuddur?

Rəhim: Mətbəxdə soyuducu, soba, yuyucu maşın var, həmçinin qabyuyan.

Elvin: Kirayə şərtləri necədir?

Rəhim: 12 ay müqavilə, aylıq kirayə 350 manat, depozit iki aylıq kirayədir.

Aysel: Kiraya artımı necə hesablanır?

Rəhim: Hər il inflyasiya nisbətinə görə 5% artım.

Elvin: Heyvan saxlanıla bilərmi?

Rəhim: Kiçik ev heyvanları icazəlidir, böyük heyvanlar üçün icazə lazımdır.

Aysel: Siqaret çəkmək icazəlidirmi?

Rəhim: Mənzil içində siqaret qadağandır.

Elvin: Səs izolyasiyası necədir

Aysel: Elvin, kirayə müqaviləsi imzaladıqdan sonra nəyi yoxlamaq lazımdır, sənin fikrincə?

Elvin: Məncə, ilk öncə müqavilənin bütün şərtlərini diqqətlə oxumaq lazımdır. Hər bir bəndi anlamaq vacibdir.

Aysel: Bəli, xüsusilə kirayə haqqının məbləği və ödəniş tarixləri. Bəzən aylıq ödənişin hansı günə düşdüyü qeyd olunur.

Elvin: Düzdür, həmçinin depozitin miqdarı da müqavilədə göstərilir. Depozit adətən bir iki aylıq kirayə haqqına bərabər olur, deyilmi?

Aysel: Əksər hallarda elədir. Depozitin geri qaytarılma şərtləri də qeyd olunmalıdır. Məsələn, mənzil təhvil verildikdə hansı vəziyyətdə olmalıdır?

Elvin: Mənzilin təmiz və zədəsiz olması gözlənilir. Hər hansı bir zədələnmə varsa, onu müqaviləyə əlavə etmək lazımdır.

Aysel: Bunu necə edə bilərik?

Elvin: Kirayə verənlə birlikdə mənzili yoxlayıb, foto və ya video çəkmək yaxşıdır. Sonra bu sənədləri müqaviləyə əlavə edirik.

Aysel: Çox yaxşı fikir. Beləliklə, gələcəkdə mübahisələrdən qaçmaq olar.

Elvin: Bəli, həm də mənzilə aid texniki avadanlıqların siyahısını müqaviləyə daxil etmək faydalıdır. Məsələn, paltaryuyan, soyuducu, qaz sobası kimi.

Aysel: Hə, və onların işlək vəziyyətdə olduğunu yoxlamaq vacibdir. Əgər bir şey qüsurlu çıxsa, kim məsuliyyət daşıyır?

Elvin: Ümumiyyətlə, kirayə verən bu cür avadanlıqları təmir etmək məsuliyyətini daşıyır, amma müqavilədə də bunu aydınlaşdırmaq lazımdır.

Aysel: Anlayıram. Kirayə müqaviləsində həmçinin hansı hallarda kirayəni erkən dayandırmaq olar, onu da qeyd etməliyik.

Elvin: Məsələn, işdən çıxmaq və ya başqa şəhərə köçmək kimi hallarda. Amma bəzən müqavilə erkən dayandırma üçün cərimə də təyin edir.

Aysel: Cərimə miqdarı nə qədər ola bilər?

Elvin: Bu, tərəflərin razılığına bağlıdır. Bəzən iki aylıq kirayə haqqı kimi müəyyən edilir. Amma bu məbləği də müqavilədə aydın şəkildə göstərmək lazımdır.

Aysel: Başqa hansı məqamlar vacibdir?

Elvin: Kirayənin artımı haqqında bənd. Bəzi müqavilələrdə hər il kirayə haqqının müəyyən faizlə artırılması nəzərdə tutulur.

Aysel: Bu artımın nədən asılı olduğunu da qeyd etmək lazımdır, məsələn, inflyasiya göstəricisi?

Elvin: Düzdür, ya da yerli bazarın qiymətləri. Hər halda, bu şərti də müqavilədə yazmaq lazımdır ki, sonradan sürprizlər olmasın.

Aysel: Mənzildə ev heyvanı saxlanması barədə nə düşünürsən?

Elvin: Bəzi ev sahibləri ev heyvanına icazə verir, bəziləri isə vermir. Bu da müqavilədə dəqiq göstərilməlidir.

Aysel: Həmçinin, siqaret çəkmək qadağandır deyilib, amma mənzil içində qalan qonaqların da bu qaydaya riayət etməsi vacibdir.

Elvin: Bəli, və bu cür qaydaları pozmaqla bağlı cərimə və ya əlavə ödənişlər də əlavə oluna bilər.

Aysel: Kirayə verənin mənzilə girişi haqqında da bir bənd var, deyilmi?

Elvin: Hə, normalda kirayə verən yalnız təcili təmir və ya yoxlamalar üçün, əvvəlcədən xəbərdarlıq edərək mənzili ziyarət edə bilər.

Aysel: Yoxsa, o, istədiyi zaman içəri girməyə çalışarsa, bu hüquqsuz bir davranış hesab olunur.

Elvin: Tamamilə. Bu cür halları müqavilədə qeyd etmək, hər iki tərəfin hüquqlarını qoruyur.

Aysel: Kirayə müddətinin sonu gəldikdə nə etmək lazımdır?

Elvin: Müqavilə bitdikdə, kirayəçi mənzili təhvil verməli, və kirayə verən də depoziti geri qaytarmalıdır, əgər mənzil qaydasına uyğun vəziyyətdədirsə.

Aysel: Əgər mənzilə zərər verilibsə, o zaman depozitdən çıxılacaq məbləğ necə hesablanır?

Elvin: Depozitdən zərərin təmir xərci çıxılır. Bunu da əvvəlcədən təxmin etmək çətindir, amma müqavilədə təmirin necə aparılacağı və kim tərəfindən ödəniləcəyi göstərilməlidir.

Aysel: Bəzən kirayəçilər yeni kirayəçi tapmaq üçün kömək edir. Bu barədə də bir bənd əlavə etmək mümkündür?

Elvin: Bəli, yeni kirayəçi tapmaq üçün kirayəçinin kömək etməsi şərtini əlavə etmək olar, amma yeni kirayəçinin kirayə verənin razılığı ilə qəbul edilməsi vacibdir.

Aysel: Kirayə müqaviləsində hansı sənədlər əlavə olunmalıdır?

Elvin: Mənzil haqqında əmlak sənədləri, enerji təchizatı müqavilələri, su və qaz abonentlikləri, həmçinin mənzilin planı və inventar siyahısı.

Aysel: Bu sənədlərin hamısını bir faylda toplamaq daha rahatdır, elə deyilmi?

Elvin: Əlbəttə, həm kirayəçi, həm də kirayə verən üçün asanlıqla istinad etmək olur.

Aysel: Bəzi hallarda kirayə müqaviləsi iki nüsxə şəklində imzalanır, bir nüsxə kirayəçidə, digər nüsxə isə kirayə verəndə qalır.

Elvin: Doğrudur, həmçinin hər iki nüsxənin də imza və möhürlə təsdiqlənməsi vacibdir.

Aysel: Sənədlərin rəsmiləşdirilməsi üçün notarius xidmətindən istifadə etmək lazımdır?

Elvin: Əksər hallarda notarius lazım olmur, amma bəzi ölkələrdə və ya böyük məbləğli kirayələrdə notarius vasitəsilə təsdiqləmək tövsiyə olunur.

Aysel: Hə, amma bu əlavə xərclərə səbəb ola bilər, ona görə də əvvəlcədən planlaşdırmaq lazımdır.

Elvin: Bəli, həmçinin, kirayə müqaviləsində tərəflərin əlaqə məlumatları dəqiq göstərilməlidir: telefon, e‑poçt, ünvan.

Aysel: Çünki təcili hallarda bir-birinə çata bilmələri vacibdir.

Elvin: Elə də. Bir də, kirayə verənin mənzildə hansı xidmətləri (məsələn, internet, TV, təmizlik) təmin edəcəyini aydın şəkildə qeyd etmək lazımdır.

Aysel: Əgər bu xidmətlər daxil deyilsə, kirayəçi özünün təşkil etməli olacaq və bunun üçün əlavə ödənişlər olacaq.

Elvin: Bu da müqavilədə qeyd edilməlidir ki, sonradan anlaşılmazlıq olmasın.

Aysel: Bəzən kirayə müddəti bitdikdən sonra kirayəçi eyni mənzildə qalmaq istəyir. Bu hallarda müqavilənin uzadılması proseduru necə olur?

Elvin: Müqavilədə uzadılma şərtləri və yeni kirayə haqqı necə müəyyən ediləcək, bu barədə bir bənd əlavə etmək faydalıdır.

Aysel: Yəni, əvvəlcədən razılaşma şərtləri yazılır, və hər iki tərəf yeni şərtləri imzalayır.

Elvin: Tam olaraq. Bu, gələcəkdə problemlərin qarşısını alır.

Aysel: Kirayə müqaviləsində sığorta mövzusu da ola bilər, məsələn, yanğın və ya su zərəri üçün sığorta.

Elvin: Bəli, bəzi ev sahibləri öz əmlakını sığortalayır, amma kirayəçinin də öz şəxsi əşyalarını sığortalaması məsləhət görülür.

Aysel: Bu barədə də bir qeyd əlavə etmək, kim hansı risklərə cavabdeh olduğunu göstərir.

Elvin: Düzdür. Nəhayət, müqavilənin imzalanmasından sonra bir nüsxəsini evdə, bir nüsxəsini isə telefon və ya buludda saxlayaraq, itirməmək lazımdır.

Aysel: Çox doğru. Hər iki tərəf üçün də bu sənədin mövcudluğu çox önəmlidir.

Elvin: Beləliklə, kirayə müqaviləsini tamamlamaq üçün bütün bu məqamları nəzərə alaq, və hər bir bəndi aydın şəkildə yazaq.

Aysel: Razıyam. Bu, həm kirayəçiyə, həm də kirayə verənə rahatlıq gətirəcək.

Elvin: Gəlin, bu böl